Liefdesbrief uit Nagasaki

003 シーボルト_川原慶賀筆 Von Siebold door Kawahara Keiga 1820  Soms duurde een relatie op Deshima langer dan een nacht

003 Dejima2-e1486125543103

Het schiereilandje Deshima, ongeveer zo groot als de Dam in Amsterdam 

‘In Nagasaki vind je kinderen met ronde ogen’, luidt vrij vertaald een Japanse haiku. Die kindertjes waren het resultaat van de contacten van de Hollanders op Deshima met de meisjes van Nagasaki. De mannen mochten het kleine schiereilandje niet af en verveelden zich stierlijk. In overleg met de gouverneur werd geregeld dat er

003 Dutchmen_with_Courtesans_Nagasaki_c1800

Hollanders en ‘Keesjes’

animeermeisjes mochten komen: keisei’, – door de Hollanders ‘keesjes’ genoemd, niet te verwarren met geisha’s. ’s Avonds meldde de knuffelbrigade zich om de Hollanders te verwennen. Ze moesten even slikken want de Hollanders stonken een uur in de wind. Ze wasten zich zelden en hadden een slechte adem door de jenever. Daar stond tegenover dat de meisjes nogal enthousiast waren over de erotische capriolen van de Hollanders. Met veel overtuigingskracht kregen de ‘keesjes’ de kerels in bad, gevolgd door een ontspannende massage. ’s Morgens vertrokken de dames weer, door de mannen mokkend ‘ontembaar’, genoemd. ‘Otemba’, is nog altijd één van de tientallen van oorsprong Hollandse woorden in het Japans, met de betekenis van een eigenwijs en weerbarstig meisje. Soms groeide uit zo’n kortstondige ontmoeting een wat langere relatie. Dat was het geval met de arts Philip von Siebold, die van 1823 tot 1829 in Nederlandse dienst was op Deshima. Hij had een enorme belangstelling voor de Japanse taal, natuur en cultuur en legde een grote verzameling aan. Hij werd verliefd op Otaki Sonuku en noemde een hortensia naar haar,

003 Kusumoto_Otaki_(1807-1865),_aka_Sonogi Carl Hubert de Villeneuve

Otaki

die we nog altijd kennen als de hydrangea macrophylla otaksa. Het stel kreeg een dochtertje met de naam O-Ine. Zij zou later de eerste vrouwelijke arts in Japan worden. Toen Philipp ook prenten en kaarten begon te verzamelen werd hij verdacht van spionage en uitgewezen. Zijn vriendin en dochter moesten achterblijven. Hij ging in Leiden wonen aan het Rapenburg en trouwde met de 23 jaar jongere Duitse Ida von Gagern. Ze kregen vijf kinderen. Toen Von Siebold 63 jaar was, werd de toegang tot Japan vergemakkelijkt. Hij besloot met een zoon een bezoek aan Japan te brengen. Otaki leefde nog. Ze was twee keer getrouwd en twee keer weduwe geworden. Van beide mannen had zij een kind. Na de emotionele

Hydrangea macrophylla 'Otaksa', artwork

Hydrangea Otaksa 

ontmoeting moest Philipp weer terug naar huis. Het Japanmuseum Von Sieboldhuis aan het Rapenburg 19 in Leiden bewaard tal van herinneringen aan de grote Japankenner. Onlangs kon daar een interessant item aan worden toegevoegd, in de vorm van een lange rol met brieven van Otake aan Philipp, gevonden door Aafke van Ewijk van de Leidse Universiteit en met behulp van de professoren Ivo Smit en Miyazuki Katsumori ontrafeld. In de zomer van 2019 zal er in het Von Sieboldhuis een kleine expositie om de brief worden georganiseerd. In de zojuist verschenen Nieuwsbrief van het museum is alvast het één en ander te lezen over de aangrijpende correspondentie. (een brief van 25 december 1830 begint met: ‘Er is geen dag dat ik niet huil. Als ik je brieven lees, zie ik je gezicht weer voor me en verlang naar vervlogen dagen’. (zie ook www.ruudspruit.com)

Von+Siebold+op+Deshima+door+Kawahara+Keiga met vrouw en kind

Von Siebold met vrouw en dochtertje 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s