Bach

Restauriertes Bach-Porträt nach E.G.Haußmann  Bijna iedereen die Bach heette maakte muziek

Altijd muziek

002 e City_Hall_Eisenach_Thuringia_Germany_-_Rathaus_Eisenach_Thüringen_Deutschland

Eisenach 

In Eisenach is altijd muziek, beweerde een kroniekschrijver. Op de toren van het raadhuis speelden iedere morgen en avond de stadsmuzikanten. Eén van hen was vader Ambrosius Bach. Door de straten trokken koorknapen zingend rond om geld op te halen. Vooraan liep de kleine Johann Sebastian. Hij had een heldere sopraanstem en werd veel gevraagd op feesten en bij begrafenissen. Hij verzuimde daardoor vaak van school, maar was toch een vlijtige leerling. Vader Ambrosius gaf Johann Sebastian vioolles en leerde hem op het orgel in de Georgkerk spelen. Eén keer per jaar kwam de hele familie Bach bij elkaar voor een reünie. De dag begon dan met het zingen van een vroom gezang, maar naarmate de dag vorderde, werden de liedjes vrolijker en ondeugender. Aan het onbezorgde leven

002 a johann-ambrosius-bach

Vader Ambrosius Bach 

van de kleine Bach kwam een abrupt eind toen hij op tienjarige leeftijd zijn moeder verloor. Zijn vader bleef achter met vier kinderen. Vader Bach wist zich geen raad met de zorg voor zijn gezin en de leerlingen en assistenten, die allemaal bij hem inwoonden. Een half jaar later trouwde hij met een weduwe, maar in januari van het jaar daarop werd hij plotseling ziek en stierf eind februari 1695. Johan Sebastian werd samen met zijn drie jaar oudere broertje Jacob ondergebracht bij zijn getrouwde broer in het plaatsje Ohrdruf.

002 f bach-composite-resized

De jonge Bach groeide op met muziek

Muzikale familie

Veel leden van de familie Bach leefden van de muziek.  Op een gegeven moment waren er van de 92 mannen in de familie, 72 die een baan hadden als organist, stadsmuzikant of dirigent. Nog in de 18de eeuw noemde men in Eisenach iemand die een baan in de muziek had, een bach, ongeacht zijn werkelijke achternaam.

Een rel

In 1703 werd de piepjonge Bach benoemd tot organist van de Nieuwe Kerk in Arnstadt. Hij moest de kerkzang begeleiden en bij allerlei gelegenheden spelen. Hij deed dat met plezier en had veel succes met zijn spel. Er werd van hem verwacht dat hij ook leiding zou geven aan een jongenskoor en begeleidende muzikanten. Dat werd geen succes. Bach kon geen orde houden en barstte regelmatig in

017 Thomaner

Bach had moeite met orde in zijn jongenskoor

woede uit. Een slecht spelende fagottist schold hij uit voor Zippelfagottist. Een Zippel is een scheldwoord voor een oud wijf of een zeurpiet. De fagottist Johan Geyersbacht, die een paar jaar ouder was dan Bach, was woedend. Toen Bach op een avond samen met zijn achternichtje terugkeerde van een concert op het kasteel, liep hij Geyersbach met een paar vrienden tegen het lijf.

Er ontstond een ruzie. Bach trok de degen die bij zijn muzikantenuniform hoorde en hij zou de kleren van de fagottist hebben beschadigd. Het werd een hele rel. Toen Bach vier weken verlof vroeg om de beroemde organist en componist Dietrich Buxtehude in Lübeck te gaan horen, bleef hij vier maanden weg. Er kwamen ook klachten dat hij zijn achternichtje Maria Barbara tegen alle regels in, had meegenomen op het orgel. Toen hij op een keer tijdens de preek een bezoek bracht aan de wijnkelder, was de maat vol. Het kerkbestuur was woedend. Het werd tijd voor Bach om naar een nieuwe betrekking om te zien. Maria Barbara zou hem volgen en zijn vrouw worden.

Mühlhausen

Johann Sebastian Bach

Bach achter een orgel 

Bach werd organist in de Blasiuskerk in Mühlhausen. Hij werd er door het stadsbestuur met open armen ontvangen, kreeg een behoorlijk loon en een voorraad graan en hout. Bach durfde het toen aan om te trouwen en een gezin te stichten. Met grote energie wierp hij zich op zijn werk. Hij voerde de gewoonte in om iedere zondag tijdens de kerkdienst een cantate te laten horen, van hemzelf of van een andere componist. Toen het stadsbestuur wisselde, schreef hij een muziekstuk voor twee koren en een flink aantal muzikanten. Iedereen was enthousiast, behalve de Piëtisten, een stroming van leden in de Lutherse Kerk, die de voorkeur gaven aan eenvoud en niet aan de uitbundige muziek van Bach. Dit en een door Wilhelm-Ernst hertog van Saksen-Weimar aangeboden baan, hadden tot gevolg dat Bach al na twee jaar uit Mühlhausen vertrok, tot spijt van velen.

004 a ZMuehlhausenMHL-54 Mühlhausen met links Blasiuskerk

Mühlhausen 

Vreugde en verdriet

Na verschillende baantjes kwam Bach in Köthen terecht. Hij kwam in dienst van prins Leopold van Anhalt-Köthen. Een jonge man met veel belangstelling voor muziek. Bach werd kapelmeister en leidde een orkest van 17 man, waarbij hij zelf viool of klavecimbel

005 a leopold von Anhalt Köthen 1724

Prins Leopold van Anhalt Köthen

speelde. In de grote zaal van het slot klonken suites en het prachtige concert voor twee violen en orkest. Af en toe ging de prins naar een kuuroord in Karlsbad. Hij nam dan Bach en een paar muzikanten mee. Toen Bach terugkeerde van zo’n reis, bleek zijn vrouw te zijn gestorven en begraven. Een vreselijke slag voor Bach. Anderhalf jaar later besloot hij te trouwen met de twintigjarige sopraan Anna Magdalena, dochter van één van de orkestleden. De jonge vrouw nam de zorg op zich voor Johanns kinderen uit zijn eerste huwelijk en de inwonende leerlingen. Daarnaast hielp zij met het kopiëren van muziek. Het paar zou samen nog dertien kinderen krijgen. Helaas trouwde de prins met 003 b clavecimbel gemaakt in 1697een vrouw die niet veel om muziek gaf en bovendien jaloers was op de vriendschap tussen Bach en de prins. Bovendien miste Bach de kerkmuziek en vooral het orgel. Hij besloot uit te kijken naar een andere baan. Hij solliciteerde in Leipzig en werd, nadat onder meer de jurist en componist Georg Philip Telemann de baan had geweigerd, aangenomen als organist en koorleider.  

Drink niet te veel koffie

006 c germany-johann-sebastian-bach-with-his-sons-1730-96507660-5794fddc5f9b58173bb80457 Johann Sebastian Bach with his sons, 1730. DEA PICTURE LIBRARY

J.S. Bach en zijn zonen 

Tot zijn dood werkte Bach in Leipzig. Hij heeft daar prachtige muziek geschreven zoals de Mattheus- en de Johannes Passie, de Hohe Messe en tal van andere werken. Ondanks de drukte vond hij tijd om met zijn gezin te musiceren. De kinderen bespeelden allerlei instrumenten en zijn vrouw zong. Met de koorzangers had Bach veel moeite. De jongens van de Thomasschool, die hij moest onderwijzen, waren lastig en vaak niet erg

006 e Leipzig_Katharinenstr._14-16,_Stich_um_1720 met in midden Kaffee Zimmermann

Kaffee Zimmermann

muzikaal. Er waren ook te weinig musici om grote stukken uit te voeren. Bach klaagde bij het stadsbestuur, dat hij te weinig geld kreeg om zangers en musici te betalen en instrumenten te kopen. Met zijn Collegium Musicum gaf hij concerten. ’s Zomers buiten en ’s Winters in koffiehuizen zoals Kaffee Zimmermann. Hij schreef bijvoorbeeld de grappige

006 a Thomaskirche_Leipzig_(1749)_Foto_H.-P.Haack_bearbeitet

Thomaskirche in Leipzig

‘koffiecantate’ over een meisje dat gek was op koffie. Men vond koffiedrinken in die tijd een mannendrank en niet geschikt voor vrouwen en kinderen. Bach kreeg als gevolg van diabetes last van zijn ogen. Hij liet zich opereren, maar dat mislukte en toen was hij helemaal blind. Op een dag in juli van het jaar 1750 kon hij als door een wonder plotseling weer zien. Maar een paar uur later kreeg hij een beroerte en tien dagen daarna overleed de grote componist Johann Sebastian Bach.

006 b Messiah P1060267 Trinity Boys Choir

Het Trinity Boys Choir heeft veel muziek van Bach op het repertoire 

 

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s