Dagboek van Hidde Kat

220px-Hidde_Dirks_Kat  Zeelui in voorbije eeuwen leden vaak ongelooflijke ontberingen

Telkens weer duiken beweringen op dat de rijkdommen van de 17de eeuw te danken zijn aan de VOC en de WIC, dat is niet het geval. De WIC is van meet af aan verliesgevend geweest. De VOC handelde in producten, zoals specerijen en porselein, die fabelachtige bedragen opbrachten, maar enorme investeringen vergden en waarvan de baten maar een klein percentage bedroegen van de winsten in de 17de en 18de eeuw. De werkelijke winsten werden behaald met de handel op de Oostzee en de Levant, wol uit Engeland,8905ae67-3b63-4314-be06-ef8ea3b21273 hout uit Skandinavië, bont uit Siberië, graan uit Polen, zout en wijn uit het Middellandse zeegebied en tal van andere producten en niet te vergeten de ‘Grote Visserij’, de haringvangst en de ‘Kleine Visserij’, de walvisvangst. Het is onvoorstelbaar welke gevaren de zeelui liepen: Duinkerker- en Berber kapers, stormen, schipbreuk en allerlei andere ontberingen. De jacht op walvissen bijvoorbeeld. In de bittere kou stapten de mannen in sloepen om de enorme dieren met harpoenen te doden, slachtpartijen die vaak verkeerd afliepen. De sloepen sloegen om tijdens de jacht of de schepen werden gekraakt in het ijs, zoals in 1777 toen een hele vloot vastliep in het ijs. Commandeur Hidde Dirks Kat van Ameland en een aantal van zijn mannen, werden gered hiddekatdoor Eskimo’s, door hem ‘ongedoopte wilden’ genoemd. Kat werd diep getroffen door hun menslievendheid, toen ze de drenkelingen liefdevol opnamen en hun karige voedsel met hen deelden. Kat schreef na zijn behouden terugkomst een dagboekje dat in 1818 werd uitgeven. Een groepje enthousiaste deskundigen heeft het dagboek bewerkt en aangevuld met artikelen over het zeemansleven, Ameland en de walvisvangst. Het mooi gebonden en kleurig geïllustreerde boekje is voor nog geen vijftien euro te koop, uitgeverij Wijdemeer in Leeuwarden. Het leest als een trein. (De illustratie is een portret van Hidde Kat door Egbarta Veenhuizen, naar zijn afbeelding in  het boekje uit 1818. Het beeldje is in 1994 gemaakt door Frans Ram) 

1280px-Walvisvangst_bij_de_kust_van_Spitsbergen_-_Dutch_whalers_near_Spitsbergen_(Abraham_Storck,_1690)

Walvisvangst voor Spitsbergen geschilderd door Abraham Storck. (Zuiderzeemuseum, Enkhuizen)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s