Ogen bedrogen

020 b RP-T-00-1611 Trompe-l'oeil met prenten en pamfletten, L. Groskopf, ca. 1746  Wat je ziet is niet altijd wat je ziet 

250px-Escaping_criticism-by_pere_borrel_del_caso

Pere Borrell del Casa 1874

Een schilder probeert in een schilderij diepte te suggereren door bijvoorbeeld te werken met een donkere voorgrond of door de lijnen van het perspectief te volgen. Door nauwkeurig te werken met schaduwen is het mogelijk om een object zo te schilderen dat de toeschouwer bij de neus wordt genomen. Een vlak plafond lijkt een koepel, een blinde muur wordt de zijkant van een huis met ‘echte’ deuren en ramen. Deze techniek, de kunst van suggestie, is al heel oud. Kunstenaars uit de tijd van de Romeinen slaagden er al in om visgraten, noten of bloemen te verwerken in mozaïeken op de vloer, zo echt dat de gasten die probeerden op te pakken. Op oude schilderijen zit soms een levensecht geschilderd vliegje of spinnetje. Sommige kunstenaars legden zich helemaal toe op dergelijke ogenbedriegers.

020 a SK-A-86 Pijprokende man, Gerard Dou, ca. 1650 zelfportr

Gerrit Dou, waarschijnlijk zelfportret. (Rijksmusuem) 

De Leidse fijnschilder Gerrit Dou (1613-1674) waagde zich af en toe ook aan een zogeheten ‘trompe-l’oeil’. Op jeugdige leeftijd maakte hij een zelfportret. We zien daarop een jeugdige, pijprokende Gerrit met een boek dat als echt op de rand ligt. Maar het ogenbedriegertje is het gordijn dat erom vraagt om opzij te worden geschoven. In de tijd van Dou was het gebruikelijk om een gordijntje voor een schilderij te hangen om het te beschermen tegen vuil en rook en soms om een ondeugende voorstelling aan de blikken van preutse gasten te onttrekken.

Tromp-l'oeil_Still-Life_1664_Hoogstraeten

Trompe l’oeil door Samuel van Hoogstraten 

 

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s