Catalonië

Le Duc D`Albe_2 (Alva) Ook Nederland kwam 450 jaar geleden in opstand tegen Spanje 

  ‘De konink van Hispanje heb ik altijd geëerd’, zingen we braaf in ons merkwaardige volkslied. Het oudste volkslied ter wereld wordt er geroepen. Niet helemaal waar, want

98BCN_0001

De ezel als symbool van de Catalanen tegen de Spaanse stier 

pas in 1932 werd het Wilhelmus officieel tot volkslied uitgeroepen. In de tijd daarvoor werd het lied van Hendrik Tollens gezongen, het in 1817 als volkslied ingestelde ‘Wien Neerlands bloed door d’aderen vloeit, van vreemde smetten vrij’. Het werd onder de regering van Koning Willem I vooral gekozen om de overwegend katholieke Belgen te vriend te houden. Het Wilhelmus, op de wijs van een oud dansliedje, werd immers bij voorkeur gezongen door de protestanten als een geuzenlied.

Die altijd geëerde koning van Spanje kom ik tegen, nu ik bezig ben met artikelen over de herdenking in mei volgend jaar van de Slag bij Heiligerlee, het begin van de Tachtigjarige Oorlog. Het was het moment dat Willem van Oranje zijn aarzeling om de Spaanse koning trouw te blijven, terzijde schoof en een brief schreef aan het Nederlandse volk, waarin hij hen steun beloofde bij een opstand tegen Spanje

Filips-II-Koning-van-Spanje-

Philips II 

Nog bij de herdenking in 1868 werd er door het katholieke volksdeel in Nederland, fel geprotesteerd tegen een herdenking. Dr. Herman Schaepman veroordeelde eeuwen na dato, de ommezwaai van Willem van Oranje in 1568: ‘Niemand ter wereld kan ons één rechtsbeginsel aanwijzen, waardoor het begin der muiterijen tegen Spanje een schijn zelfs van rechtmatigheid verkrijgt’, schreef hij woedend. Onwillekeurig dringt zich de vergelijking aan mij op met het vrijheidsstreven van de Catalanen.  Net als toen, is de Spaanse koning woedend. Toen

kinggeneralcaptainofthearmygalaunform

Philips VI

werd de Hertog van Alva met zijn soldaten gestuurd om de opstandigen mores te leren, nu ramt de Guardia Civil er op los. Toen werden Egmont en Hoorne onthoofd nu worden ministers gevangen gezet en een premier op zijn hielen gezeten. Zoals destijds vol trots de geuzenpenning werd gedragen, trekken nu de Catalanen een lange neus naar de Spaanse stier met een ezel als symbool. Net als weleer doen de Europese politici of hun neus bloedt. Misschien is het de Catalanen een troost om te weten dat Nederland nadat het zich had losgemaakt van Spanje, een Gouden Eeuw wachtte.

 

AKG249030 Alva komt aan in Rotterdam. Eugene Isaby 1844 Musee d'Orsay

Alva vaart Rotterdam binnen. Schilderij van Eugène Isaby uit 1844. (Musée d’Orsay, Paris) 

Een gedachte over “Catalonië

  1. Er zijn zeker parallellen te trekken tussen het begin van de tachtigjarige oorlog en de vrijheidsstrijd van de Catalanen. Een groot verschil: Philips II had besloten, samen met de paus, om een einde te maken aan de verdere expansie van het protestantisme. Het daar aan vasthouden was een belangrijk onderdeel van elk besluit dat hij richting de Nederlanden in die tijd nam. Verder wilde hij om grip op het land te houden de rechtspraak uniformeren en de politieke macht meer centraliseren. Dat werd hem door zowel adel als steden niet in dank afgenomen. Voor zij die in hun privileges geknot dreigden te worden was de godsdienststrijd een welkome “smoes” om de opstand te legitimeren. Iets dergelijks speelde een rol bij de Brabantse revolutie in de Zuidelijke Nederlanden tegen het bewind van Josef II eind achttiende eeuw. Deskundigen zijn het er over eens dat wat Josef II wilde goed zou zijn geweest voor de meeste mensen maar het zou ten koste gaan van bestaande privileges van stad en adel. Omdat Josef II ook de macht van de kerk wilde beperken en nutteloze kloosters die veel grondbezit en privileges hadden ging sluiten was dat de reden om alles wat hij wilde te verwerpen. De godsdienstige aangelegenheden waren ook toen dus het wapen om een opstand te kunnen laten slagen. Het mocht niet baten. Niet veel later kwamen de Franse revolutionairen die met al die dingen nog minder op hadden dan Josef II….

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s