Drie oktober (2)

RP-P-1908-4531 Portret van Francisco de Valdez, Jan Punt, 1786   Magdalena Moons probeerde haar vrienden in Leiden te redden 

Magdalena Moons

drie okt 2 SK-C-294 Magdalena Moons smeekt haar verloofde Francisco Valdez Simon Opzzomer

Magdalena Moons probeert Valdez te verleiden (Geromantiseerd schilderij uit 1845 van Simon Opzoomer)

Leiden was in grote benauwdheid in de dagen van het beleg. De mensen stierven als ratten van honger en uitputting. De dijken waren doorgestoken, maar het water stond niet hoog genoeg om de geuzen gelegenheid te geven, naar de belegerde stad te varen. De Spaanse aanvoerder Francesco de Valdez begreep dat de tijd gunstig was voor een finale aanval. De verzwakte stad zou zeker bezwijken. De avond voor de aanval, dineerde Valdez bij Magdalena Moons. Ze smeekte hem om de aanval nog even uit te stellen. Daarbij dacht ze aan haar vrienden en bekenden in Leiden.

Magdalena-Moons-bron-Collectie-Gerard-Duijvestein-203x300Magdalena Moons had het niet makkelijk in de tijd dat de Spanjaarden Leiden belegerden. Zij was geboren in een deftig Haags gezin. Haar vader stierf toen zij vijf jaar was en hij liet zijn derde vrouw achter met vijftien kinderen en nog drie uit eerdere relaties. Den Haag was geen stad en had geen muren. Opstandelingen en Spanjaarden liepen in en uit. De adel en de ambtenaren hadden een goed heenkomen gezocht. Tijdens het beleg verbleef Francisco de Valdez regelmatig op het grafelijke slot ( nu de Ridderzaal op het Binnenhof). Hij dineerde bij Haagse families en ontmoette daar de 33 jarige maar nog ongehuwde Magdalena. De legende wil dat Magdalena in ruil voor een trouwbelofte Valdez wist te weerhouden van een aanval op Leiden, waar veel van haar vrienden en kennissen woonden. Een paar dagen later werd Leiden

RP-P-OB-62.216 Portret van Francisco de Valdez, Cornelis Visscher (II), 1649

Francesco de Valdez

bevrijd door de geuzen. De Spaanse soldaten waren woedend toen hen een vette buit ontging. Zij grepen Valdez en zetten hem korte tijd gevangen. Hij wist te ontsnappen en vluchtte naar Antwerpen. De familie van Magdalena heeft zich generaties verzet tegen de gedachte, dat zij zich als ongehuwde vrouw zou hebben verlaagd tot een verhouding met de Spaanse aanvoerder. Historicus Els Kloek heeft bij haar onderzoeken naar de geschiedenis van Nederlandse vrouwen gevonden dat Magdalena Moons in ieder geval met Valdez is getrouwd, waarschijnlijk in Antwerpen. Het stel kreeg twee kinderen die jong stierven. Magdalena verloor haar Francesco al omstreeks 1580. Zij hertrouwde, werd opnieuw weduwe, trouwde voor een derde maal en stierf tenslotte in Utrecht in 1613.

Willem Bilderdijk schreef in 1824 een lofdicht op Magdalena

Geen bloedig slagzwaard, neen, geen staal is ’t maagdlijk wapen;
De tederheid van ziel, zie daar uw boezemschat,
En schoonheid is ’t geweer waarmeê gy werdt omschapen,
Verwinsters van ’t Heelal, wanneer ge in ’t aanzijn tradt.
Één opslag van uw oog legt woedde en bloeddorst neder;
De bede, uw mond ontvloeid, is onweêrstaanbre dwang:
Dit Egis, eedle MOONS, gaf Holland Holland weder;
Dit stuitte ’t doodlijk uur van Leydens ondergang.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s