De boze boer

SK-C-529 Willem III, graaf van Holland, geeft opdracht de baljuw van Zuid-Holland te onthoofden, 1336, Simon Henrixz (kopie naar), 1620 - 1649_2  Een woedende boer won het van de baljuw 

SK-C-529 Willem III, graaf van Holland, geeft opdracht de baljuw van Zuid-Holland te onthoofden, 1336, Simon Henrixz (kopie naar), 1620 - 1649

Graaf Willem III geeft opdracht om de baljuw te onthoofden. Schilderij van Simon Henrixz. (Rijksmuseum) 

Het gebeurde in het jaar 1336, zegt het verhaal. Een boer in Hendrik-Ido-Ambacht had

001 RP-T-1895-A-3045 Baljuw tracht de koe te kopen, Willem Pietersz. Buytewech, 1618

De baljuw wil de koe kopen

een pracht van een koe. Het dier was in de wijde omgeving bekend. De ambachtsheer van Zuid-Holland hoorde ervan en hij wilde de koe kopen. ‘Geen sprake van’, zei de boer. De koe was zijn inkomen en zijn trots. De baljuw was hevig verontwaardigd dat de boer niet toegaf aan zijn wensen. Hij liet de koe met geweld weghalen en gaf in ruil daarvoor een veel minder

002 RP-T-1895-A-3052 Baljuw laat de koe wegvoeren, Willem Pietersz. Buytewech, 1619 pen en krijt

De koe wordt met geweld weggevoerd.

exemplaar. De boer was door het dolle van woede. Hij besloot naar Valenciennes te reizen, in Noord Frankrijk. Daar zetelde de graaf Willem van Holland en Henegouwen, bijgenaamd ‘de Goede’. De graaf lag ziek te bed, maar hij ontving de boer en luisterde naar zijn klacht. Graaf Willem stuurde een brief en ontbood de schout en zijn neef de baljuw. De twee vroegen zich af wat er aan de hand was. Daar kwamen ze snel achter. De baljuw kreeg te horen dat de boer ruimschoots moest worden vergoed. De baljuw haalde opgelucht adem, dat hij er zo vanaf kwam. Maar hij had zich verkeken. De schuld met de boer was weliswaar vereffend, maar nog niet de belediging

003 RP-T-1895-A-3047 Boer doet zijn beklag bij de graaf, Willem Pietersz. Buytewech, 1619

De boer beklaagt zich bij de graaf

van de graaf, door één van zijn onderdanen zo te behandelen. En daarop stond de doodstraf. Er werden een beul en een priester gehaald. De graaf reikte zijn zwaard aan en naast zijn bed werd de baljuw onthoofd. De schout keerde terug in Dordrecht met het lijk van zijn neef en betaalde de boer met diens geld.

Het verhaal sprak enorm tot de verbeelding. Er werden schilderijen van gemaakt die werden opgehangen in stadhuizen als voorbeeld van gerechtigheid. De kunstenaar Willem Buytewech heeft een serie tekeningen van de gebeurtenis gemaakt, een soort stripverhaal.   

004 RP-T-1895-A-3048 Schout van Dordrecht ontvangt de brief van de graaf, Willem Pietersz. Buytewech, 1619   005 RP-T-1895-A-3053 Terechtstelling van de baljuw, Willem Pietersz. Buytewech, 1618  006 RP-T-1895-A-3054 Schout van Dordrecht betaalt de boer schadevergoeding, Willem Pietersz. Buytewech, 1618

v.l.n.r. De schout ontvangt de brief. De baljuw wordt onthoofd. De boer krijgt zijn geld. Alle tekeningen in krijt en pen zijn van Willem Buytewech en bevinden zich in het Rijksmuseum.

sma-12-1 Onthoofding van de baljuw Claes Jacobsz, van de Heck Mus Alkmaar

De onthoofding van de baljuw geschilderd door Claes Jacobsz. van der Heck. (Museum Alkmaar) 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s