Pieter Janssens Elinga

interior Pieter Janssens Elinga  Toen de 17de eeuwse schilder Pieter Elinga een vermaarde collega om een beoordeling van zijn werk vroeg, kreeg hij een enorme zeperd. 

Pieter_Janssens_Elinga_-_Room_in_a_Dutch_House_-_WGA7483 Hermitage St. Petersburg

Pieter Jansz. Elinga. Hollands huis. (Hermitage Sint Petersburg) 

Vanaf 7 oktober 2017 is in de Hermitage in Amsterdam een tentoonstelling te zien met 63 schilderijen van Hollandse meesters afkomstig uit de Hermitage in Sint Petersburg. Daaronder is een aantrekkelijk ‘interieurtje’ van de schilder Pieter Janssens Elinga. Nooit van gehoord, zal menigeen zeggen. Elinga was één van de talloze schilders uit de Gouden Eeuw. Hij werd geboren in Brugge op 18 augustus 1623. Zijn vader was kunstenaar en

Collectie-Schilders-EH-Elinga-Cat.-55-Inv.-44-1946-A.-LJ Bredius 'toebackje'

‘Toebackje’, door Elinga. (Museum Bredius)

van hem heeft Pieter waarschijnlijk zijn eerste lessen gekregen. In 1653 vertrok Elinga met zijn vrouw Beatrix naar Rotterdam. Dat bracht hem weinig geluk. Zijn vrouw overleed en hij bleef achter met een kind. Hij had geen werk en leefde in armoede. Hij hertrouwde en verhuisde naar Amsterdam, waar hij werd ingeschreven als schilder en musicus. Hij en zijn vrouw Jurina kregen vier kinderen. Pieter maakte eerst stillevens en later interieurs zoals Pieter de Hooch. In die tijd werkte in Amsterdam de schilder Emanuel de Witte, die vooral bekend werd om zijn kerkinterieurs. Pieter wilde wel eens weten wat zijn vermaarde collega van zijn werk vond. Hij koos één van zijn beste werken uit en nodigde de meester uit eens te komen kijken: ‘in verwagting dat hy zyn yver zoude

Pieter Janssens Elinga Staedelsches Kunstinstitut Frankfurt am Main

Schilderij van Elinga. (Staedelsches Kunstinstitut Frankfurt) 

pryzen, den misstand aanwyzen, en hem moed geven om daar in voort te gaan’. Zo lezen we in ‘De groote schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen’, van Arnold Houbraken. Het pakte helemaal verkeerd uit: ‘Als het hem dan wierd voor gesteld, en gevraagt wat hy van hem dogt; antwoordde de Witt: Ik denk dat gy een vergenoegt mensch zyt; om dat deeze prullen u behagen, en ging weg’. Gelukkig liet Elinga zich door deze zeperd niet ontmoedigen en ging door met schilderen. In het verleden werd de naam op zijn schilderijtjes soms overgeschilderd en vervangen door de naam Pieter de Hooch, zodat ze een hogere prijs zouden opbrengen. Door onderzoek van

perspectief

Perspectiefkastje van Elinga in Museum Bredius

onder meer Abraham Bredius, kon een aantal schilderijen aan Elinga worden toegeschreven. In de interieurs zien we vaak een huisvrouw die in de weer is met een bezem, kennelijk hield Pieter van een opgeruimd huis. Hij heeft ook een perspectiefkastje gemaakt, dat in het bezit is van Museum Bredius in Den Haag en onlangs werd gerestaureerd. Het is een driehoekig kastje, waarvan zowel de zijden als de bovenkant zijn beschilderd in perspectief. Een in de schilderkunst toegepaste techniek waar kunstenaars in

bfd83-hoogstraten-Nat Gall Londen Samuel van Hoogstraten

Perspectiefkastje van Samuel van Hoogstraten (National Gallery Londen)

die tijd veel mee bezig waren. Je moet door een gat kijken in een plank voor het kastje en vanaf dat speciale punt ontstaat een wonderlijk diepte-effect. Er zijn een stuk of zes Hollandse perspectiefkastjes bewaard gebleven, zoals dat van Samuel van Hoogstraten in de National Gallery in Londen, maar er is er maar één in Nederland en dat is het kastje van Elinga in Den Haag.

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s