Mata Hari in Leiden

l mata-hari-9402348-2-402Mata Hari bracht in Leiden niet allen de hoofden van de studenten op hol 

Of Margaretha Zelle echt op schoot was gekropen bij de eerbiedwaardige Wybrandus Haanstra zullen we nooit weten. De jonge Friezin was er toe in staat om de directeur van de keurige Kweekschool voor Kleuterjuffrouwen te verleiden. Er werd verteld dat ze zelfs met ontbloot bovenlijf bij de man werd aangetroffen. Stof voor roddel en jaloezie bij docenten en mede-leerlingen. Overal trok Margaretha de aandacht. Als ze met haar soepele gang over het Rapenburg liep, staarden de studenten haar in wild verlangen na. ’s Avonds verdrongen zij zich onder het raam van het meisje dat woonde in het internaat van de Kweekschool en een kamer aan de straat had. Margaretha liet zich de aandacht glimlachend welgevallen. En wist de studenten met haar mysterieuze blikken net genoeg hoop te geven dat zij daarna geen oog meer dicht deden. Onder drang van de docenten moest de wulpse Margaretha verhuizen naar een kamer aan de achterkant.

l 051 b Mata-Hari_1910Margaretha Geertruida Zelle was de dochter van een middenstander die in Leeuwarden een hoeden- en pettenwinkel runde. Een man die naast zijn schoenen liep van verwaandheid, vonden de nuchtere Friezen. Hij leefde op veel te grote voet en niemand keek er van op dat hij failliet ging. Er volgde een scheiding. Margaretha werd na het overlijden van haar moeder enkele jaren later, ondergebracht bij familie. Besloten werd dat zij naar Leiden zou gaan om er een degelijke opleiding te volgen aan de goed bekend staande Kweekschool voor Kleuterjuffen. Het werd geen succes. De onstuimige Margaretha paste niet in het keurslijf van de school. Ze wist, nota bene via een advertentie, de twintig jaar oudere officier Rudolph McLeod aan de haak te slaan. Het stel trouwde hals over kop en vertrok weldra naar Nederlands-Indië. Het huwelijk werd geen succes. Margaretha was het stralende middelpunt bij ieder bal. Ze bewoog zich soepel als een kat, flirtte openlijk met de officieren, wekte nijd bij alle vrouwen en de woede van haar echtgenoot. Het stel kreeg een jongen en een meisje. Onder duistere omstandigheden werden de kinderen vergiftigd, waarschijnlijk door een jaloerse baboe. Het jongetje overleed. McLeod besloot terug te keren naar Nederland waar het stormachtige huwelijk uitliep op een scheiding. Margaretha vertrok naar Parijs waar zij haar geld verdiende als schildersmodel tot zij in 1905 begon met aan act die helemaal paste in de sfeer van die tijd. Tegen de achtergrond van een boeddhistische tempel bij gamelanachtige muziek, zweefde zij als in extase over het toneel, slechts gehuld in doorzichtige sluiers die zij één voor één liet vallen tot zij tenslotte vrijwel naakt het toneel verliet, de aanwezige heren in grote opwinding achterlatend. Als artiestennaam koos zij het Maleise woord voor zon: Mata Hari, letterlijk ‘het oog van de dag’.

Na verloop van tijd hing Parijs vol met affiches die het optreden van Mata HariMATA HARI aankondigden. Zij werd uitgenodigd in de exclusieve salons van Parijs waar zij danste voor chique gezelschappen. Het kostte haar weinig moeite om rijke bankiers en hoge officieren te verleiden. Zij leefde in grote weelde en het geld glipte als zand door haar vingers. Met het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog kwam er een eind aan haar succes. Wanhopig reisde zij heen en weer tussen Parijs, Den Haag en Berlijn. Zij probeerde contacten aan te knopen met oude vrienden en bood zich in haar achteloosheid aan als spionne. Zij ging daarbij weinig professioneel te werk en trok al snel de aandacht van zowel de Engelsen als de Fransen. Op 13 februari 1917 werd zij gearresteerd in een deftige hotelkamer en belandde in de kale cel van een Franse gevangenis. Wanhopig schreef zij brieven aan haar vroegere contacten. Er vonden urenlange verhoren plaats. Een veelomstreden proces eindigde met het vonnis: de doodstraf. Mata Hari berustte in haar lot. Op de vroege morgen van 15 oktober 1917 kleedde zij zich nog één keer als de diva die zij was geweest met een grote hoed op haar keurige kapsel, een grijze zijden japon, kostbaar bont om de schouders. Kaarsrecht liep zij naar de plaats van de executie. De militairen legden bewogen aan en op een bevel vielen de schoten die een einde maakten aan het avontuurlijke leven van de knappe Friezin. Tijdens réunies werd in de Leidse sociëteit Minerva door professoren, artsen en wetenschappers jaren later nog gesproken over het meisje op de kweekschool op wie ze in hun studententijd allemaal verliefd waren.

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s