Dordrecht getekend

3 beeldb dordr Riedijkspoort en Stadsherberg, omstreeks 1832 tek_2Drie generaties Bendorp hebben Dordrecht getekend 

Carel Frederik Bendorp

1 Riedijkshaven en Riedijkspoort, omstreeks 1790 C. F. Bendorp tek oi inkt

Riedijkshaven en Riedijkspoor. C.F. Bendorp, ca. 1790

Carel Frederik Bendorp werd geboren op 9 februari 1736 in Sas van Gent. Zijn vader was een uit het Duitse Eisenach afkomstige militair in staatse dienst, die eigenlijk Bendorff heette. Hij overleed in 1746. Het gezin woonde toen in Bergen op Zoom. Een jaar later vielen de Fransen Bergen op Zoom binnen. Na een beleg en een langdurig bombardement vielen de Fransen in september 1747 moordend en plunderend de stad binnen. Moeder Bendorp vluchtte hals over kop met haar zoontje naar Dordrecht. Daar kon de 12 jarige Carel een baantje krijgen bij een glasblazerij. In zijn vrije tijd tekende hij graag. Hij trouwde in 1758 en kreeg zes kinderen.

1 serveimage beeldb dordr Dordtse glasblazerij, omstreeks 1790; gezien vanaf De Noord tek

Na zijn terugkeer in Dordrecht maakte Bendorp een tekening van de glasblazerij daar

In 1769 verhuisde hij met zijn gezin naar Rotterdam, waar hij in een glasfabriek ging werken. Daar overkwam hem een ongeluk. Tijdens zijn werk viel er gloeiend glas op zijn been. De brandwonden waren zo ernstig dat hij voorlopig niet kon werken. Toen de pijn wat minder werd ging hij weer tekenen. Hij nam les bij Rotterdamse kunstenaars zoals Hendrik Kobell en Dirk Langendijk. Het tekenen en etsen ging hem zo goed af, dat hij niet terugkeerde in de glasfabriek, maar zich vestigde als professioneel kunstenaar. Na de dood van zijn vrouw in 1780 ging hij terug naar Dordrecht. Als gevolg van die verhuizing bezitten we nu een flink aantal fijn getekende Dordtse stadsgezichten die een beeld geven van die stad in het laatste kwart van de 18de eeuw. Carel hertrouwde, maar kreeg geen kinderen meer. Hij stierf in 1814.

 

2 RP-P-1935-427 Man houdt pijpen in balans op zijn hoofd voor publiek op kermis, Carel Frederik Bendorp (I), 17822 RP-P-1935-426 Vrouw draaiend met voorwerpen voor publiek op kermis, Carel Frederik Bendorp (I), 17822 RP-P-1935-428 Twee vrouwen zingen liederen voor publiek op kermis, Carel Frederik Bendorp (I), 1782

In Dordrecht werd een boekje uitgegeven met tekeningen van Bendorp van kermisgasten. Een man die pijpen in evenwicht houdt, een vrouw die ronddraait en tegelijkertijd voorwerpen laat draaien, meisjes die een lied zingen bij een vertelprent

Johannes Christiaan Bendorp

2 RP-T-1940-13 Zelfportret van Johannes Christiaan Bendorp, Johannes Christiaan Bendorp, 1794 - 1798

Zelfportret van Johannes Christiaan bendorp

Het gebeurde in de Franse tijd. In Dordrecht had een man zich onvoorzichtig uitgelaten over het Franse bewind. Hij werd verraden en gevangen gezet. Hem wachtte een zware straf. Wanhopig meldde zijn vrouw zich bij Johannes Christiaan Bendorp, een man van aanzien in Dordrecht, met de vraag of hij niet kon helpen. Bendorp schudde het hoofd. Eigen schuld van de onvoorzichtige man, daar kon hij niets aan doen. De vrouw ging teleurgesteld naar huis. Bendorp liet het daar niet bij zitten. Hij zag kans een brief met instructies en een lang sterk touwtje de gevangenis binnen te smokkelen. In de nacht daarna roeide hij in storm en hagel tot onder de cel van de gevangene. Daar hing het touwtje. Hij bevestigde een paar lichte stukken gereedschap aan het touw en maakte dat hij weg kwam. Een paar dagen daarna keerde Bendorp terug met een laddertje in zijn boot. De gevangene had de tralies losgewrikt en liet zich zakken in de roeiboot. Bendorp gaf hem geld om het land te ontvluchten. De ontsnapte gevangene stuurde een briefje aan zijn vrouw dat hij veilig in het buitenland zat. Pas na vertrek van de Fransen in 1813 kon hij vertellen dat Bendorp hem had gered.

Johannes Christiaan Bendorp was een veelzijdig en geestig man. Hij werd geboren in

2 Schets voor een uithangbord van een tabakswinkel J.C. Bendorp tek

Ontwerp voor een uithangbord van een tabakswinkel door J.C. Bendorp

1766 als talentvolle zoon van de kunstenaar Carel Frederik Bendorp. Het gezin woonde toen nog in Rotterdam. Vader Bendorp bracht zijn zoon naar de tekenaar Dirk Langendijk met het verzoek hem les te geven. Johannes beviel zo goed dat Langendijk hem weldra landschappen en stadsgezichten liet tekenen, waarin hij zelf figuren plaatste. Toen het gezin verhuisde naar Dordrecht in 1781, ging de jonge Johannes mee. Hij ontwikkelde zich snel als een bekwaam kunstenaar, niet alleen als tekenaar, maar ook als graveur in koper, goud, zilver en op glas. Hij vocht tegen de Pruisen in 1787 en na de inval van de Fransen meldde hij zich als vrijwilliger. Hij bracht het tot kapitein. Bendorp was welbespraakt. Hij droeg gedichten voor en was lid van een toneelgezelschap. Johannes was een kei in wiskunde en hij had interesse voor allerlei takken van de wetenschap. Nauwelijks was de lithografie uitgevonden of hij werkte er al mee. Toen Daguerre de fotografie had ontdekt wist hij daar al snel alles van. Hij was al tachtig jaar toen hij voor zijn enige zoon, die eveneens kunstenaar was, een levensgrote ledenpop van hout maakte. Bendorp was in Dordrecht een zeer gewaardeerd man die waar hij kon mensen om hem heen hielp met geld en goede raad. In het najaar van 1849 werd hij plotseling ernstig ziek. Hij stierf kort daarop.

 

Carel Frederik Bendorp II

3 serveimage Carel Frederik Bendorp II door F. Carlebur

Enge

Carel Frederik Bendorp II of de jonge (1819-1897), had een aartje naar zijn vaartje en naar zijn grootvader. Evenals zij had hij een talent voor tekenen, schilderen en graveren. Hij maakte taferelen en portretten maar werd vooral bekend door zijn stadsgezichten. Hij tekende veel gebouwen in zijn geliefde stad Dordrecht, die hij uitwerkte tot gravures of litho’s. Tussen 1857 en 1869 verbleef hij in Brussel, daarna werkte hij weer tot zijn dood in Dordrecht. Hij had oog voor het verdwijnen van veel stedelijk schoon.

3 serveimage Engelse kerk, anno 1834 C.F. Bendorp II tek

Engelse kerk in 1834

In 1872 gaf hij een serie litho’s uit, die hij zelf had gemaakt of naar voorbeeld van anderen, onder de titel: ‘Dordrecht zoals het vroeger was’. Kort na het overlijden van zijn vrouw, kreeg hij in december 1869 een beroerte waaraan hij stierf. Zijn laatste werk was een ‘Gezicht op Dordrecht’. In de Dordrechtse krant scheef een journalist dat Bendorp behoorde tot de weinigen: ‘die oog voor ’t pittorieke van oud-Dordrecht hadden’.

 

3 serveimage beeldb dordr H. Geest- en Pesthuis ter Nieuwerkerk, anno 1842 tek

Heilige Geest- en Pesthuis ter Nieuwerkerk

 

 

 

 

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s