Leiden

Over mijn geliefde geboortestad Leiden heb ik in de loop van de tijd heel wat geschreven. Meest recent zijn mijn boeken ‘Alle Hofjes van Leiden’ en ‘Glippers en Ballen’. Voor dit boek was zoveel belangstelling dat ik aan een tweede serie ben begonnen. Helaas heeft De Telegraaf uitgeverij HDC, waar de boeken verschenen opgeheven. Ik ben nu op zoek naar een nieuwe uitgever. Hierbij alvast een verhaaltje dat actueel is: 

Het mooiste huis van Leiden

038 Rapenburg 48-DSC_1395 Niek Bavelaar

Foto Niek Bavelaar

Wie een beetje een indruk wil krijgen hoe Diederick baron van Leyden, heer van Vlaardingen, (1695-1764) erbij zat in zijn fraaie huis aan het Rapenburg 48, moet naar het Rijksmuseum in Amsterdam gaan. Daar staat in zaal 1.2 een prachtige schouw, gemaakt door Jean Baptist Xavery. Op de boezem van de schouw is het verhaal van Paris en Oenone, uit de Griekse mythologie, uitgehakt in marmer.  We zien Paris als jeugdige herdersknaap was, met de bergnimf Oenone. Hij houdt liefdevol haar hand vast en grift in een wat ongemakkelijke houding met zijn andere hand haar naam in een boom achter haar.

038 BK-1995-3

De schouw is nu te zien in het Rijksmuseum

Diederick van Leyden had allerlei gewichtige banen, zoals secretaris van Rijnland, lid van de Leidse vroedschap en een paar keer was hij burgemeester van de stad. Hij trouwde met Sophia de Rovere. Een meisje uit een welgestelde Dordtse familie. Het stel voerde een grote staat met acht dienstbodes, een rijtuig met vier paarden, een buiten bij Vlaardingen en het huis Haeswijk in Oegstgeest, waar het gezin de zomers doorbracht. Diederick liet de grote zaal in zijn huis (van buitenaf gezien rechts van de voordeur) prachtig opknappen. Hij liet de schouw en een bovendeurstuk vervaardigen door Jean Xavery. Die was na allerlei omzwervingen in Den Haag beland waar hij hofbeeldhouwer van stadhouder Willem IV werd. Xavery werd niet oud. Hij overleed aan de gevolgen van wat we nu een bedrijfsongeval zouden noemen, bij de plaatsing van het beeld Mars bij het kasteel van Breda.

038 Mauritshuis 0731

Het door Jacob de Wit geschilderd plafondstuk is nu in het Mauritshuis te zien

Vermoedelijk heeft hij vlak voor zijn dood nog geregeld dat Jacob de Wit een plafondstuk zou maken voor de zaal van het huis aan het Rapenburg, met de voorstelling van Apollo en de negen muzen. Het ontbrak het echtpaar van Leyden niet aan aardse middelen, maar er was in hun huwelijk veel verdriet. Van de dertien kinderen die zij kregen bleven slechts vijf jongetjes in leven. In het Rijksmuseum bevindt zich een schilderij van de hand van Frans van Mieris met het echtpaar en drie van hun kinderen. De baby op de schoot van Sophia zou een jaar later overlijden. De oudste zoon links zou het huis erven en een enorme kunstverzameling aanleggen. Bij het bezoek van Napoleon aan Leiden in 1811, was het huis nog in zo’n goede staat, dat de keizer daar werd ontvangen.  De laatste bewoner was advocaat en gemeenteraadslid Coenraad Cock. Hij liet in het huis alles bij het oude en reed door Leiden in een deftig koetsje. Na zijn dood erfden neven en nicht het pand en de inboedel. Zij woonden in het oosten van het land en hadden geen enkele belangstelling voor het huis in Leiden. De vandalen lieten alles van waarde in het huis slopen om te verpatsen. Gelukkig kon het Rijksmuseum onder meer de schouw kopen en het Maurtshuis verwierf het plafond, gemaakt door Jacob de Wit.

038 SK-A-4824 (1) Willem van Mieris Diederik baron van Leyden met zijn gezin 1738 RM

Frans van Mieris schilderde Diederick van Leyden met zijn gezin. (Rijksmuseum Amsterdam)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s